Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Υφαίνοντας μοτίβα της νεολιθικής εποχής

Πειραματικό εργαστήριο υφαντουργίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, από Κυριακή 27 Μαΐου έως και Τρίτη 29 Μαΐου. Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στο πλαίσιο της νέας περιοδικής έκθεσης «Οι αμέτρητες όψεις του Ωραίου» που ανοίγει για το κοινό το Σάββατο 26 Μαΐου 2018, προγραμματίζει σειρά εργαστηρίων πειραματικής αρχαιολογίας με διαφορετικές θεματικές.Την Κυριακή 27 Μαΐου, τη Δευτέρα 28 Μαΐου και την Τρίτη 29 Μαΐου διοργανώνονται τα πρώτα στη σειρά πειραματικά εργαστήρια. Η Δρ Καλλιόπη Σαρρή, αρχαιολόγος και ερευνήτρια του Κέντρου Έρευνας της Υφαντικής  στο Ινστιτούτο Saxo του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης και η Ulrikka Mokdad, καλλιτέχνης ταπισερί, ιστορικός τέχνης και συνεργάτης του ιδίου κέντρου (Centre for Textile Research), θα παρουσιάσουν τις πειραματικές τους προσεγγίσεις ως προς τις τεχνικές ύφανσης μοτίβων που απαντώνται σε πήλινα αγγεία και σφραγίδες της Νεολιθικής Ελλάδας. Η κεραμική της Νεολιθικής εποχής (6600 π.Χ. – 3300 π.Χ.) χαρακτηρίζεται από την πλούσια γραμμική της διακόσμηση. Οι ζωγραφικές συνθέσεις αποτελούνται συχνά από συμμετρικά επαναλαμβανόμενα μοτίβα που καλύπτουν την επιφάνεια των αγγείων. Πολλά από αυτά θυμίζουν έργα της υφαντικής τέχνης και γι’ αυτό θεωρούνται προϊόντα μίμησης διακοσμημένων υφασμάτων. Το ιδιαίτερο αυτό διακοσμητικό πρόγραμμα αποτελεί την πιο αξιόπιστη – αν και έμμεση – μαρτυρία για την ανασύσταση της νεολιθικής υφαντουργίας, αφού δεν έχουν διασωθεί υπολείμματα υφασμάτων από αυτή την εποχή.

Οι πρώτες ύλες και τα πραγματικά χρώματα των νεολιθικών υφασμάτων δεν μας είναι γνωστά, όμως τα  περίτεχνα υφαντικά μοτίβα μάς δείχνουν μια τεχνολογικά και αισθητικά πολύ προηγμένη τέχνη και την ύπαρξη διαφορετικών υφαντικών τεχνικών.

Στο πειραματικό εργαστήρι υφαντουργίας τα νεολιθικά μοτίβα υφαίνονται με την απλή τεχνική της ταπισερί σε μικρά πλαίσια και ιμάντες, χρησιμοποιώντας λινά και μάλλινα νήματα.

Το εργαστήριο θα πραγματοποιηθεί στην Αίθουσα 5 (Νεολιθική Συλλογή) του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.

Για την παρακολούθηση του εργαστηρίου απαιτείται δήλωση συμμετοχής στα τηλέφωνα 2132144856 και 2132144858 (θα δημιουργηθούν ομάδες των 15 ατόμων) και προμήθεια εισιτηρίου του Μουσείου.

Η έρευνα και το εργαστήριο υποστηρίχθηκε από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα HORIZON 2020 – Marie Sktodowska-Curie actions. Τη διεξαγωγή του εργαστηρίου στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο υποστήριξε επίσης το Ινστιτούτο της Δανίας στην Αθήνα.

Στοιχεία επικοινωνίας:

Διεύθυνση: Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Πατησίων 44, Αθήνα 106 82

Τηλ: 213214 4856/ -4858

Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα 13:00-20:00, Τρίτη

Στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης η μόδα συναντά την ιστορία

Οταν η ιστορία συναντά τη μόδα και η μόδα αποτυπώνει κομμάτια του πολιτισμού μας, το αποτέλεσμα γοητεύει. Ολα υπό το άγρυπνο βλέμμα της υψηλής αισθητικής. Το Cycladic Shop σε συνεργασία με τον style & fashion expert Μιχάλη Πάντο παρουσιάζουν το  fashion project CYCLADIC FORMS.  Δεκατέσσερις  έλληνες σχεδιαστές εμπνέονται από τα εκθέματα του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης και δημιουργούν ειδικά για το project CYCLADIC FORMS ένα μοναδικό ρούχο ή αξεσουάρ που θα διατίθεται αποκλειστικά και μόνο στο Cycladic Shop.

Οι σχεδιαστές που συμμετέχουν είναι:

1) Βlanc hats 2) Angelos Bratis 3) Deux Hommes 4) Di Gaia 5) Digitaria 6) Yiorgos Eleftheriades 7) Ergon 8) Magneto 9) Maria Mastori 10) Apostolos Mitropoulos 11) Rien 12) Danai Sakellari 13) Ugly Bell 14) Zeus & Dione

Το φως του Αιγαίου, ο φορμαλισμός των κυκλαδικών ειδωλίων, το μέτρο και η αισθητική της αρχαίας ελληνικής τέχνης, αποτυπώνονται  μέσα από το πρίσμα της μόδας και γίνονται ρούχα, κοσμήματα, γυαλιά, παπούτσια, καπέλα και φουλάρια.

Όλα τα είδη θα διατίθενται στο Cycladic Shop από 4 Μαϊου και για ένα μήνα, σε περιορισμένο αριθμό αντικειμένων.

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Ενδύματα θεών και ανθρώπων

Ένας πέπλος για την Αθηνά...

Ακέφαλο άγαλμα πεπλοφόρου

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Συλλογή Γλυπτών, αρ. ευρ. 1732

Προέλευση: Βρέθηκε ΒΑ του Θησείου, στο χώρο της Αρχαίας Αγοράς της Αθήνας

Διαστάσεις: Ύψος: 1μ.

Χρονολόγηση: γύρω στο 440 π.Χ.

Χώρος έκθεσης: Έκθεση Γλυπτών, Aίθουσα 17. 

Η γυναικεία μορφή παρουσιάζει έντονη κλίση προς τα εμπρός και δίνει την εντύπωση ότι πετάει, εντύπωση που επιτείνεται από το ένδυμα που αποδίδεται να ανεμίζει πίσω από τα πόδια της. Φοράει πέπλο με απόπτυγμα (αναδίπλωση), που κολλάει στο νεανικό σώμα διαγράφοντας τις καμπύλες του και μαζεύεται ανάμεσα στους μηρούς από την ώθηση του ανέμου ...>>. Η έλλειψη φτερών στην πλάτη δεν επιτρέπει την ταύτιση του αγάλματος με Νίκη. Παριστάνεται, λοιπόν, κάποια άλλη γυναικεία μορφή, πιθανότατα μία Αύρα, ακόλουθος της θεάς Aρτέμιδος, ή η Ήβη. Η τελευταία ήταν κόρη του Δία και της Ήρας και σύζυγος του ήρωα Ηρακλή, μετά την αποθέωσή του και την άνοδό του στον Όλυμπο. Συμβόλιζε την ομορφιά και τη χαρά της νιότης. Το άγαλμα αυτό αποτελούσε πιθανότατα το κεντρικό ακρωτήριο σε ένα από τα αετώματα του ναού του Άρεως στην Αρχαία Αγορά. Ο πέπλος αποτελεί την τυπική ενδυμασία των γυναικείων μορφών ήδη από την δαιδαλική εποχή (7ος αι. π.Χ.), εποχή της δημιουργίας της μνημειακής πλαστικής. Πρόκειται για βαρύ, χονδρό ένδυμα, πιθανώς μάλλινο, το οποίο στερεώνεται με περόνες (καρφίτσες) στους ώμους και δένεται συνήθως με ζώνη στη μέση. Κατά τους αρχαϊκούς χρόνους φαίνεται να προτιμάται ο λεπτός ιωνικός χιτώνας με το ιμάτιο έναντι του πέπλου, ο οποίος όμως ξαναγίνεται ιδιαίτερα δημοφιλής από την πρώιμη κλασική εποχή. Το ένδυμα αναδιπλώνεται στο πάνω μέρος σε απόπτυγμα και ζώνεται πάνω ή κάτω από αυτό, σχηματίζοντας γεμάτες, βαρειές πτυχές που καλύπτουν τα σκέλη χωρίς να επιτρέπουν στις μορφές του σώματος να προβάλλουν από κάτω ...>>. Η μία πλευρά του ενδύματος δεν είναι κατά κανόνα ραμμένη, με αποτέλεσμα να αποκαλύπτεται συχνά μέρος του σώματος της, νεαρής συνήθως, μορφής που το φορά ...>>. Η ιδιαιτερότητα αυτή του ενδύματος, που επιτρέπει μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων, το καθιστά δημοφιλές σε νεαρές μορφές έντονα κινημένες, όπως το άγαλμα που εξετάζουμε, αλλά και μορφές Νικών και Αμαζόνων. Συχνά σε τέτοιου είδους μορφές οι γλύπτες εκμεταλλεύονται την έντονη κίνηση του σώματος για να απεικονίσουν το ένδυμα να έχει γλιστρήσει από τον ώμο τους και να έχει αποκαλύψει τον ένα μαστό.Η παρθένος θεά Αθηνά απεικονίζεται πάντα ενδεδυμένη με πέπλο. Το ιερό ένδυμα της, που υφαινόταν από τις αρρηφόρους και τις εργαστίνες, αποτελούσε το επίκεντρο του τελετουργικού της τελευταίας ημέρας της εορτής των Παναθηναίων, καθώς μεταφερόταν με πομπή σε μορφή ιστίου πλοίου-άρματος πάνω στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης και παραδιδόταν στο ξόανο της θεάς. Η μεγαλοπρεπής πομπή και η παράδοση του πέπλου απεικονίζεται στην ζωφόρο του Παρθενώνα.

Δρ. Χρυσάνθη Τσούλη

Βιβλιογραφία: 

C. Brons, Gods and garments: Textiles in Greek sanctuaries in the 7th to the 1st Centuries BC, Oxford 2016.

A. Delivorrias, Attische Giebelskulpturen und Akrotere des funften Jahrhunderts, Tubingen 1974, 122 κ.ε., πίν. 39.

M. Lee, Body, dress and identity in ancient Greece, Cambridge 2015.

Roccos, L.J., 2000. Back-Mantle and Peplos: The Special Costume of Greek Maidens in 4th-Century Funerary and Votive Reliefs. Hesperia 69.

http://www.namuseum.gr/object-month/2017/feb/feb17-gr.html#

 

blod

Ο ιστότοπος blod.gr (ακρωνύμιο των λέξεων Bodossaki Lectures on Demand) δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία και δαπάνες του Ιδρύματος Μποδοσάκη και εντάσσεται στο πλαίσιο του πρωταρχικού στόχου του Ιδρύματος για την προαγωγή της Παιδείας στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια κοινωνική προσφορά, χωρίς κερδοσκοπικό χαρακτήρα, που αποσκοπεί στην διάδοση της επιστημονικής γνώσης και του πνευματικού προβληματισμού στον τόπο μας, μέσω της αξιοποίησης της σύγχρονης τεχνολογίας.Το blod.gr συγκεντρώνει, καταγράφει και προβάλλει αυτούσιες, επιλεγμένες ομιλίες, διαλέξεις και εκδηλώσεις από όλο το φάσμα της επιστημονικής και πνευματικής μας ζωής, και εμπλουτίζεται διαρκώς με την πολύτιμη συνδρομή όσων εργάζονται για τη διάχυση της γνώσης. Φιλοδοξεί έτσι να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για τα μέλη της επιστημονικής κοινότητας και να εξελιχθεί σε έναν πραγματικό "κόμβο" διεπιστημονικού και πνευματικού διαλόγου, ανοιχτό σε κάθε χρήστη του διαδικτύου που επιθυμεί να διευρύνει τους γνωστικούς του ορίζοντες.

http://www.blod.gr/default.aspx

Εκδήλωση: Ημερίδα για το αρχαίο ύφασμα

Ημερομηνία: 09/12/2016 - 09/12/2016

Διοργάνωση: Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Χώρος: Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Ιστοσελίδα διοργάνωσης: Ιστότοπος του ΕΑΜ

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο διοργάνωσε την Παρασκευή 9 Δεκεμβρίου 2016, στο Αμφιθέατρο του Μουσείου, ημερίδα με θέμα :το αρχαίο ύφασμα.

Μια πλειάδα ειδικών επιστημόνων, αρχαιολόγων και συντηρητών, ξεδιπλώνει πτυχές της αρχαίας ελληνικής υφαντουργίας από τους προϊστορικούς έως τους βυζαντινούς χρόνους. Η ημερίδα προσφέρει ένα πανόραμα των ερευνητικών εργασιών των τελευταίων 25 χρόνων στην Ελλάδα. Από την πρωτογεωμετρική Εύβοια και την κλασική Αθήνα έως τις υστεροκλασικές Αιγές και τον βυζαντινό Μυστρά χρυσοΰφαντα, μάλλινα, λινά, βαμβακερά υφάσματα προσεγγίζονται από τη σκοπιά των τεχνικών ύφανσης, της εικονογραφίας, των γραπτών πηγών, της ανασκαφικής τεκμηρίωσης και της συντήρησης, ενώ για πρώτη φορά παρουσιάζονται στο σύνολό τους τα αρχαία υφάσματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.

Όλες η ομιλίες και υλικό  της ημερίδας στον παρακάτω σύνδεσμο 

http://www.blod.gr/lectures/Pages/viewevent.aspx?EventID=654

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ 

ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 

Μια Ημερίδα για το Αρχαίο Ύφασμα

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο με αφορμή την έκθεση του πρωτογεωμετρικού υφάσματος από το Λευκαντί Ευβοίας στο ΑΘΕΑΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ (Νοέμβριος 2016 - Ιανουάριος 2017, Αίθουσα του Βωμού) διοργανώσε την Παρασκευή 9 Δεκεμβρίου. ημερίδα με θέμα το αρχαίο ύφασμα. Αρχαιολόγοι και συντηρητές αναλύσαν πτυχές της αρχαίας ελληνικής υφαντουργίας, από τους προϊστορικούς έως τους βυζαντινούς χρόνους, από διάφορες περιοχές της πατρίδας μας. 

Πιο κάτω θα βρείτε αναλυτικά το πρόγραμμα και φωτογραφίες από την ημερίδα 

9:00	Προσέλευση
9:15-9:20	Μαρία Λαγογιάννη, Δρ Αρχαιολόγος, Διευθύντρια Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου	Χαιρετισμός.
9:20-9:30	Γεωργιάννα Μωραΐτου Δρ Συντηρήτρια Αρχαιοτήτων, Προϊσταμένη Τμήματος Συντήρησης, Φυσικών Χημικών Ερευνών & Αρχαιομετρίας	Εισαγωγική ομιλία «Αρχαία Υφάσματα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο».
9:30-9:50	Ίρις Τζαχίλη, Ομότιμη καθηγήτρια Πανεπιστημίου Κρήτης	«Θηραϊκοί ή Ευβοϊκοί χιτώνες; μία εικονογραφική παράδοση».
9:50-10:10	Στέλλα Δρούγου Ομότιμη καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας ΑΠΘ	"Υφαίνοντας το χρυσό. Το χρυσοΰφαντο  ύφασμα της Βεργίνας".
10:10-10:30	Irene S. Lemos, Professor of Classical Archaeology, & Fellow of Merton College, Oxford	“The garment from Lefkandi, Toumba: the archaeological context”.
10:30-10:40	Συζήτηση
10:40-11:00	Διάλειμμα για καφέ
11:00-11:20	Καλλιόπη Σαρρή, Δρ Αρχαιολόγος, Ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο της Κοπενχάγης	«Υφαίνουσιν αλιπόρφυρα'': υφάσματα από το Πρωτογεωμετρικό Νεκροταφείο της Σταμνάς».
11:20-11:40	Στέλλα Σπαντιδάκη, Δρ Αρχαιολόγος, Ελληνικό Κέντρο Έρευνας και Συντήρησης Αρχαιολογικού Υφάσματος (ARTEX)	«Υφασμάτων τεχνολογία. Η περίπτωση της κλασικής Αθήνας».
11:40-12:00	Σοφία Τσουρινάκη, Ερευνήτρια Ιστορικών Υφασμάτων Ιστορικό Υφαντουργείο ΣΕΝ	«Κιθωνίσκος λινοῠς ἒξαστιν ἁλοργήν ἒχων» ή από τους μαλλωτούς χιτώνες στα λάσια και ἀμφίμιτα υφάσματα της αρχαιότητας».
12:00-12:10	Συζήτηση
12:10-12:30	Διάλειμμα για καφέ
12:30-12:50	Χριστίνα Μαργαρίτη, Δρ Συντηρήτρια Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης, Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων, ΥΠΠΟΑ	«Η συντήρηση των ανασκαφικών υφασμάτων στην Ελλάδα».
12:50-13:10	Παρασκευή Καλαμαρά Δρ Αρχαιολόγος, Διευθύντρια Εφορείας Αρχαιοτήτων Ευβοίας	«Ένα σπάνιο για τον Ελλαδικό χώρο εύρημα: τα υφάσματα του Μυστρά».
13:10-13:30	Συζήτηση
13:30	Κλείσιμο

Ένα αρχαίο θραύσμα υφάσματος αποκαλύπτει τον πολύχρωμο κόσμο 

της κλασικής εποχής

Λευκό ασφαλώς, αλλά και κόκκινο, πορφυρό, πράσινο, κίτρινο, γαλαζογκρί, κροκί, μαύρο: αντίθετα από την κοινή πεποίθηση, ο κόσμος της αρχαιότητας δεν ήταν μουντός και μονόχρωμος αλλά πολύχρωμος. Κι αυτή είναι μόνο μία από τις πολλές πληροφορίες που μπορεί να μας δώσει για την Κλασική εποχή ένα και μόνο θραύσμα υφάσματος.

Τι επιπλέον μπορεί να αποκαλύψει το αρχαιολογικό ύφασμα; 

«Καταλαβαίνουμε πόσο καλά γνώριζαν οι πρόγονοί μας το φυσικό περιβάλλον, γεγονός που τους επέτρεπε να εκμεταλλευτούν τις πρώτες ύλες. Μας πληροφορεί επίσης με ποιο εργαλείο έγινε η ίνα και ποιο χρησιμοποιήθηκε για το ύφασμα, αλλά και να εντοπίσουμε διακοσμητικά στοιχεία, όπως είναι το κέντημα ή τα κρόσσια» λέει στο ΑΠΕ- ΜΠΕ η Στέλλα Σπαντιδάκη, αρχαιολόγος και συνδιοργανώτρια της ημερίδας «Έρευνα και προβολή του αρχαιοελληνικού υφάσματος στην Ελλάδα». Ο κλάδος της αρχαιολογίας του υφάσματος, επισημαίνει η Στέλλα Σπαντιδάκη, άρχισε να αναπτύσσεται μόλις στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει γνωρίσει τεράστια άνθηση παγκοσμίως. «Σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς τομείς της αρχαιολογίας (κεραμική, γλυπτική κλπ), τα αρχαιολογικά υφάσματα είναι ένα τοπίο προς εξερεύνηση που μπορεί ακόμη να μας εκπλήξει». 

http://www.archaiologia.gr/blog/2016/10/03/%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CF%81%CF%86%CF%8D%CF%81%CE%B1-%CE%B7-%CE%BA%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CE%B7-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%BC%CF%8C%CE%B4%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%B9/

Η αρχαιότερη χρήση λουλακί βαφής γινόταν στο Περού πριν από 6.000 χρόνια. Δημοσίευση στο περιοδικό «Science Advances»

Η αρχαιότερη χρήση βαφής λουλακί χρώματος ανακαλύφθηκε ότι γινόταν στο αρχαίο Περού πριν από 6.000 χρόνια. Έως τώρα, η παλαιότερη χρήση της εν λόγω βαφής, γνωστής και ως ίντιγκο, είχε εντοπιστεί σε αρχαία αιγυπτιακά υφάσματα χρονολογούμενα προ 4.400 ετών περίπου, συνεπώς το περουβιανό λουλακί είναι κατά 1.600 χρόνια παλαιότερο. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον αρχαιολόγο Τζέφερι Σπλιστόζερ του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Science Advances», ανακάλυψαν τη βαφή σε ασυνήθιστα καλοδιατηρημένα βαμβακερά υφάσματα των Άνδεων, που έφεραν ίχνη από το χαρακτηριστικό βαθύ μπλε-μοβ χρώμα. Το λουλακί ήταν πολύ δημοφιλές στην αρχαιότητα. Στην Κίνα έχει βρεθεί ανάλογη βαφή σε υφάσματα ηλικίας 3.000 ετών, δηλαδή πολύ πιο πρόσφατα. Υπάρχουν επίσης γραπτές αναφορές για χρήση του λουλακί στη Μέση Ανατολή πριν από 5.000 χρόνια.Σήμερα η βαφή αυτή χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, για να δημιουργηθεί το χαρακτηριστικό χρώμα των μπλου-τζιν.

http://www.archaiologia.gr/blog/2016/09/16/%CE%B7-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%B9%CF%8C%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B7-%CF%87%CF%81%CE%AE%CF%83%CE%B7-%CE%BB%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%B1%CE%BA%CE%AF-%CE%B2%CE%B1%CF%86%CE%AE%CF%82-%CE%B3%CE%B9%CE%BD%CF%8C/

Κέντρο Έρευνας και Συντήρησης Αρχαιολογικού Υφάσματος 

περιοδική έκδοση  : Αράχνη

Η Αράχνη είναι μία περιοδική έκδοση γύρω από θέματα της υφαντικής και του ενδύματος του Κέντρου Έρευνας και Συντήρησης Αρχαιολογικού Yφάσματος. Το Κέντρο Έρευνας και Συντήρησης Αρχαιολογικού Υφάσματος έχει στόχο τη μελέτη των υφαντικών καταλοίπων, των ενδυμάτων και οποιουδήποτε αρχαιολογικού τεκμηρίου έχει σχέση με τον κύκλο παραγωγής των υφασμάτων, όπως υφάνσιμες ύλες, εργαλεία, και αναπαραστάσεις υφαντικών εργασιών και υφασμάτων. Μεταξύ των ενδιαφερόντων του Κέντρου είναι η μελέτη του λεξιλογίου που αφορά τα υφάσματα, η μελέτη των τεχνικών συντήρησης και ανάδειξης, οι λεπτομέρειες της ένδυσης, η συμμετοχή των υφασμάτων και των ενδυμάτων σε λατρευτικά δρώμενα και ταφικά έθιμα, οι κοινωνικές παράμετροι. Βασικός στόχος του Κέντρου είναι η διάδοση των δυνατοτήτων αυτού του όχι πολύ γνωστού πολιτισμικού αγαθού και η ευαισθητοποίηση του κοινού και των ειδικών μέσω αυτού.

http://www.artext.gr/index_gr.html

Ο Μύθος της Αράχνης 

Οι γυναίκες των ανθρώπων αγαπούσαν την τέχνη της υφαντικής και πολλές ήταν εκείνες που ύφαιναν και κεντούσαν, όπως δίδασκε η θεά Αθηνά . Καμιά γυναίκα όμως δε φανταζόταν πως μπορεί να συγκρίνει τη δουλειά της με την τέχνη της Αθηνάς. Η ιστορία της Αράχνης αφορά μια γυναίκα που μετατράπηκε σε αράχνη από τη θεά Αθηνά επειδή δεν έδειξε τον απαιτούμενο σεβασμό προς τους Θεούς (Η τιμωρία της έπαρσης).  Η Αράχνη ήταν η κόρη του βαφέα Ίδμονα. Όλοι θαύμαζαν την τέχνη της στον αργαλειό και στο κέντημα. Καμιά άλλη υφάντρια δεν μπορούσε να τη συναγωνισθεί. Γι’ αυτό η Αράχνη παινευόταν πως ξεπερνούσε με την υφαντική της τέχνη ακόμα και την προστάτιδα της υφαντικής, την «Εργάνη Αθηνά» μια  ύβρις προς την ίδια την Θεά . 

Η αλαζονεία της Αράχνης δυσαρέστησε την Αθηνά που  μεταμορφωμένη σε γριά, επισκέφθηκε την Αράχνη στο εργαστήρι της και της είπε.

- Καλά θα κάνεις να ‘σαι πιο μετριόφρονη και σεμνή απέναντι της θεάς, που δίδαξε στους ανθρώπους την υφαντική τέχνη.

- Εγώ την τέχνη την έμαθα μόνη μου, καυχήθηκε η Αράχνη. Αν τολμάει η Αθηνά ας έρθει να διαγωνισθούμε ποια θα υφάνει το λεπτότερο ύφασμα με το ωραιότερο κέντημα.

Ύστερα από λίγες μέρες, η Αθηνά ξαναπήγε στο εργαστήρι της. Τη βρήκε να κεντά πάνω σε λεπτό ύφασμα παραστάσεις των ολύμπιων θεών. Το κέντημα ήταν, πράγματι, υπέροχο, που προκάλεσε τη ζήλια της θεάς και της το ξέσχισε σε κουρέλια. Η Αράχνη δεν μπόρεσε να βαστάξει την προσβολή και κρεμάστηκε από το ταβάνι.

- Καταραμένη να ‘σαι ! της φώναξε η θεά και με το θεϊκό της ραβδί τη μεταμόρφωσε σε έντομο. Έτσι κρεμασμένη, πρόσταξε, να εξακολουθείς να υφαίνεις παντοτινά και ποτέ να μη στεριώνουν τα υφάδια σου και πάντα να ξεσχίζονται.

Από τότε, η Αράχνη, κρεμασμένη στα ταβάνια των σπιτιών και στα κλαδιά των δένδρων, υφαίνει το λεπτό ιστό της.

«Η Παλλάδα και η Αράχνη μπρος στον Αργαλειό», μεσαιωνική απεικόνιση του μύθου (BL Royal 17)

παρακολουθήστε το  στο You Tube το video με τον μύθο : Ο Μύθος της Αράχνης 

https://youtu.be/oeYWhnrEWjQ

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ

Πτυχιακή εργασία 

ΑΡΧΑΙΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ,

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ

Σπουδαστής : Κωνσταντίνος Μπαρτζίλας

Επιβλέπων καθηγητής : Αθηνά Εφεντάκη

Στην παρούσα πτυχιακή μελέτη αναπτύσσεται το θέμα "αρχαία υφάσματα στον Ελλαδικό χώρο, παράγοντες φθοράς και συντήρηση".Ακολουθεί η ιστορική αναδρομή του υφάσματος, οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνταν, η τελική επεξεργασία τους και η δημιουργία του υφάσματος. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται αρχαία υφάσματα που έχουν βρεθεί στον Ελλαδικό χώρο και οι παράγοντες φθοράς που τα επηρεάζουν. Κατόπιν, γίνεται αναφορά στις σωστικές επεμβάσεις στον ανασκαφικό χώρο και στη μεταφορά των ευρημάτων στο εργαστήριο. Μετά τη συντήρησή τους, οι χώροι αποθήκευσης των ευρημάτων, τα υλικά αποθήκευσης, συσκευασίας, στήριξης και προστασίας τους. Τέλος, γίνεται αναφορά στο μικροκλίμα και στο πώς αυτό επηρεάζει όλες τις παραπάνω διαδικασίες

http://okeanis.lib.teipir.gr/xmlui/bitstream/handle/123456789/1032/kl_00595_.pdf?sequence=1

Open e Class

Πληροφοριακό σύστημα υποστήριξης επικοινωνίας και εκπαίδευσης

Το Πληροφοριακό σύστημα υποστήριξης επικοινωνίας και εκπαίδευσης (ΠΥΛΕΣ), αποτελεί ένα σύστημα διαχείρισης ηλεκτρονικών μαθημάτων με στόχο να προσφέρει προσβάσιμη ασύγχρονη τηλεκπαίδευση. Βασικός στόχος του είναι η ένταξη και η υποστήριξη των ΑμεΑ σπουδαστών του ΤΕΙ Αθήνας  στον Ακαδημαϊκό χώρο, αφενός αξιοποιώντας σύγχρονο λογισμικό υποστηρικτικής τεχνολογίας και αφετέρου παρέχοντας κατάλληλο εκπαιδευτικό και βοηθητικό περιεχόμενο που θα ενισχύει την εκπαίδευση των σπουδαστών που αντιμετωπίζουν κάποιους αισθητηριακούς ή μαθησιακούς περιορισμούς. 

Σχολή - Τμήμα:

 Σχολή Καλλιτεχνικών Σπουδών » Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης » 

Άννα Καρατζάνη

Στο θεωρητικό κομμάτι του μαθήματος διδάσκονται έννοιες που αφορούν στην αναγνώριση των υλικών και στην τεχνολογία κατασκευής των υφασμάτινων αντικειμένων, αλλά και της αναγνώρισης των φθορών και των παραγόντων που τις έχουν προκαλέσει, ώστε να αποφασισθεί και να εφαρμοσθεί η καταλληλότερη μεθοδολογία συντήρησης για το κάθε αντικείμενο. Ξεκινώντας από τα είδη των φυσικών και συνθετικών ινών, διδάσκονται έννοιες όπως η κατεργασία των πρώτων υλών για την κατασκευή κλωστών και νημάτων, οι τρόποι κατασκευής και διακόσμησης υφασμάτινων αντικειμένων, τα είδη των αργαλειών, τα είδη των υφάνσεων και οι τεχνικές βαφής. Αναλύονται τα βασικότερα είδη ιστορικών υφασμάτων, παραδοσιακές φορεσιές, εκκλησιαστικά και διακοσμητικά υφάσματα. Διδάσκονται επίσης η δομή και οι ιδιότητες των ινών και των υφασμάτινων αντικειμένων ώστε να κατανοηθούν οι διαδικασίες διάβρωσης και φθοράς αυτών υπό την επίδραση διαφόρων χημικών και φυσικών-μηχανικών παραγόντων φθοράς. Τέλος, διδάσκονται οι επεμβάσεις συντήρησης που μπορούν να εφαρμόζονται στα υφασμάτινα αντικείμενα. Η θεωρία του μαθήματος συμπληρώνεται με 6ωρο εργαστηριακό μάθημα, στο οποίο εφαρμόζονται οι τεχνικές και οι μέθοδοι που διδάσκονται στη θεωρία, καθώς και διάφορες άλλες εργαστηριακές ασκήσεις που βοηθούν στην καλύτερη κατανόηση του μαθήματος και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων των σπουδαστών.

https://pyles.teiath.gr/courses/103/

Ανασκαφικά υφασμάτινα κατάλοιπα στον ελλαδικό χώρο: μύθος ή πραγματικότητα
Η διατήρηση και η συντήρησή τους.

Το ύφασμα, ανθρώπινο τέχνεργο με ιδιαίτερα ευαίσθητη οργανική φύση, αποτελεί σπάνιο ανασκαφικό εύρημα, καθότι είναι εξαιρετικά ευάλωτο στην επίδραση των περιβαλλοντικών παραγόντων. H αναζήτηση, λοιπόν, των ιδιαίτερων εκείνων παραμέτρων που ευνοούν τη διατήρηση υφασμάτινων καταλοίπων στον ελλαδικό χώρο αποτέλεσε αντικείμενο έρευνας, η οποία εξυπηρετήθηκε μέσα από τη μελέτη ανασκαφικών υφασμάτων που ήρθαν στο φως τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδος. Οι συνθήκες εύρεσης (περιβάλλον ταφής) αυτών των καταλοίπων διαφοροποιούνται σε μεγάλο βαθμό από εκείνες που ευνοούν τη διατήρηση υφασμάτινων ευρημάτων εκτός ελλαδικού χώρου (πολύ ξηρό ή πολύ παγωμένο περιβάλλον). Η αλληλουχία μεταξύ των συνθηκών ταφής και της κατάστασης διατήρησής τους μπορεί να αποτελέσει γνώμονα για τη σωστή αντιμετώπισή τους τόσο in situ, όσο και στη συνέχεια σε κάποιο εργαστήριο συντήρησης.Το ύφασμα είναι το υλικό εκείνο που συντροφεύει τον άνθρωπο από τη στιγμή που έρχεται στον κόσμο μέχρι την ώρα που θα χρειαστεί να τον εγκαταλείψει. Από τις απαρχές της πορείας του επάνω στη γη τον ακολουθεί σε όλες τις εκφάνσεις του βίου του, ιδιωτικού και κοινωνικού, με μια παρουσία τόσο πολύ απαραίτητη, ώστε η απουσία του να φαντάζει αδιανόητη.

http://www.archaiologia.gr/blog/2012/05/14/%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CF%85%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%AC%CF%84%CE%B9%CE%BD%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CE%BB%CE%BF%CE%B9%CF%80%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%BF/

ΜΟΥΣΕΙΟ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

Άρθρο : Εκκλησιαστικά υφάσματα: Συντήρηση και ηθικοί προβληματισμοί

http://www.museum-studies.uoa.gr/teyxos5.pdf

Ανακοίνωση 

Στα πλαίσια της συνεχής  ενημέρωσης και  αναβάθμισης του blog και κατ επέκταση των Πτυχιούχων και Φοιτητών του τμήματος άλλα και γενικότερα των αναγνωστών μας, ήρθαμε σε επαφή με το Κέντρο Ερεύνης Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών και  εγκαινιάζουμε σήμερα  το παρακάτω εισαγωγικό άρθρο. Εξίσου σημαντικό να μην παραλείψουμε ώστε να αναφερθεί και το όνομα του ανθρώπου που μας δέχθηκε εκ μέρους του Κέντρου Ερέυνης Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών όπως και να τον ευχαριστήσουμε ιδιαίτερα για αυτό. 

Δρ. Ποτηρόπουλος Παρασκευάς,

Ερευνητής Γ' βαθμίδας

«Αργαλειός, αργαστήρι, εργαλείο»

στον κύκλο των ομιλιών

ΜΙΚΡΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΤΟΥ ΝΗΜΑΤΟΣ...ΝΟΗΜΑΤΟΣ

στο πλαίσιο της έκθεσης

Η ιερή τέχνη της υφαντικής στην Κρήτη

(ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΩΝ ΟΡΕΩΝ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ, ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ

ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ – 29 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013)

ΔΡ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΛΥΜΕΡΟΥ-ΚΑΜΗΛΑΚΗ, 

 Φ.τ. Διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών»

Η κρίση αναβίωσε την ιδέα της στροφής στην ελληνική παραγωγή και την τοπική οικονομία. Και το πρωτοποριακό Πανεπιστήμιο των Ορέων, η αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία που έχει ιδρυθεί με πρωτοβουλία του Πανεπιστημίου Κρήτης, κάνοντας την πράξη, επιχειρεί κυριολεκτικά να ξαναπιάσει το νήμα από την αρχή.Η αποστολή Πηνελόπη Gandhi, είναι μια ακόμη δραστηριότητα του Πανεπιστημίου των Ορέων, που ανέλαβε να ξαναβάλει την ξεχασμένη υφαντική τέχνη στην καθημερινότητα της κρητικής οικογένειας, να κινητοποιήσει τους εναπομείναντες υφαντές, τις γυναίκες πρώτα απ ́ όλα, στα χωριά και τις πόλεις του νησιού να ξανακαθήσουν στους αργαλειούς και να διδάξουν τους νέους.

http://docplayer.gr/60723-T-dieythyntria-toy-kentroy-ereynis-tis-ellinikis-laografias.html

Λαογραφικό Μουσείο Αράχωβας 

«Εισαγωγή στη συντήρηση υφάσματος: αρχές, θεωρία και πράξη, όπως εφαρμόζονται στα Μουσεία Ashmolean της Οξφόρδης και Whitworth του Μάντσεστερ» ήταν ο τίτλος του εκπαιδευτικού σεμιναρίου που διοργάνωσε το Λαογραφικό Μουσείο Αράχωβας τον Μαΐο του 2016. Το θέμα παρουσιάστηκε αναλυτικά από δύο καταξιωμένες ειδικούς, την Susan Stanton και την Ann French, διευθύντριες των τμημάτων συντήρησης των μουσείων Ashmolean και Whitworth αντίστοιχα και με πολυετή εμπειρία στη συντήρηση υφάσματος σε σημαντικά βρετανικά μουσεία. Από την παρουσίαση των δύο ειδικών εξήχθησαν σημαντικά συμπεράσματα αναφορικά με τον τρόπο συντήρησης κάθε είδους υφάσματος που είτε ανήκει σε μουσειακή συλλογή είτε χρησιμοποιείται σε οικιακό περιβάλλον. Την παρουσίαση ακολούθησε επίδειξη βασικών τεχνικών συντήρησης  υφάσματος.

• http://www.arachovamuseum.gr/attachments/article/282/Ann%20French_Conservation1.pdf
• http://www.arachovamuseum.gr/attachments/article/282/Ann%20French_Conservation2.pdf
• http://www.arachovamuseum.gr/attachments/article/282/Sue%20Stanton.pdf

http://www.arachovamuseum.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=272&Itemid=744&lang=el

 Κέντρο Έρευνας και Συντήρησης Αρχαιολογικού Υφάσματος (ARTEX)

Το Κέντρο Έρευνας και Συντήρησης Αρχαιολογικού Υφάσματος (ARTEX), είναι μία αστική μή κερδοσκοπική εταιρεία που ιδρύθηκε το 2002 κατόπιν πρωτοβουλίας της Γιούλης Σπαντιδάκη, βιολόγου και ερευνήτριας παλαιών υφασμάτων, της Ίριδος Τζαχίλη, καθηγήτριας προϊστορικής αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και της Ελίζας Πολυχρονιάδου, μουσειολόγου και συντηρήτριας οργανικών υλικών.Σκοπός του Κέντρου είναι η έρευνα γύρω από το αρχαιολογικό ύφασμα (από την Αρχαιότητα ως τη μοντέρνα και βιομηχανική αρχαιολογία), η ευαισθητοποίηση του κοινού ως προς την ύπαρξη καταλοίπων υφασμάτων στην Ελλάδα ήδη από την εποχή του Χαλκού και η προβολή των αποτελεσμάτων της έρευνας στην επιστημονική κοινότητα και το ευρύ κοινό. Σκοπός επίσης είναι να αναδείξει τις πολλαπλές πτυχές του επαγγέλματος του αρχαιολόγου (ανασκαφή, μελέτη, έκθεση και ανάδειξη αντικειμένων, διάχυση της γνώσης).Το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση μέσω του προγράμματος για την ενίσχυση των Επιστημονικών Εταιρειών χρηματοδοτεί τη δημιουργία καινούργιας, δυναμικής, διαδραστικής και σύγχρονης ιστοσελίδας, συνδεδεμένης με τα κοινωνικά δίκτυα και φιλική προς τον χρήστη. Η σελίδα θα περιέχει οπτικοακουστικό υλικό (βίντεο, φωτογραφίες, χάρτες) και θα είναι τεχνικά ικανή να διαχέει (share) το υλικό του Κέντρου. Η νέα ιστοσελίδα θα φέρει σε επαφή το κοινό με έναν πλούτο άγνωστων αλλά σημαντικών αρχαίων καταλοίπων. Θα συνδυάζει την πλοήγηση με την παροχή πληροφοριών για ένα άκρως επιστημονικό και εξειδικευμένο αντικείμενο, όπως είναι τα αρχαία υφάσματα αναδεικνύοντας τον ρόλο τους ως φορέων πληροφοριών για την κοινωνία που τα κατασκεύασε. Με μία επίσκεψη ο επισκέπτης θα έχει πάρει βασικές και σημαντικές πληροφορίες για την τέχνη της υφαντικής, για είδη ενδυμάτων και για τεχνικές λεπτομέρειες.

http://www.latsis-foundation.org/ell/ekpaidefsi-epistimi-politismos/epistimi/xrimatodotiseis/all/2016/anavathmisi-diadiktyakis-parousias

Ανοικτά ακαδημαϊκά μαθήματα ΤΕΙ Αθήνας 
Παρουσίαση : Φθορά υφασμάτινων αντικειμένων: Χημικοί και Φυσικοί-μηχανικοί παράγοντες φθοράς

 Άννα Καρατζάνη Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων & Έργων Τέχνης Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους.

http://slideplayer.gr/slide/2942516/

Ανοικτά ακαδημαϊκά μαθήματα ΤΕΙ Αθήνας 
Παρουσίαση με τίτλο :  Δομή και ιδιότητες των ινών 
Άννα Καρατζάνη απο το  Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων & Έργων Τέχνης - Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους.

http://slideplayer.gr/slide/2855985/